Eski ve Güncel Olmayan Sürücüleri Temizle

Windows, her sürücü kurulumunda eski sürümü silmez. Yedek olarak saklar. Mantıklı bir davranış: yeni sürücü sorun çıkarırsa geri dönebilirsiniz. Ama yıllar geçtikçe bu yedekler birikir. Özellikle ekran kartı sürücüleri ayda bir güncelleniyorsa, DriverStore klasörü onlarca gigabayta ulaşabilir. Aşağıda eski sürücüler nasıl silinir sorusunun güvenli cevabını adım adım bulacaksınız.

Önce Neyi Sildiğinizi Anlayın

Sürücü dosyaları tek bir yerde durmaz. Üç ayrı birikim noktası vardır:

• DriverStore (FileRepository): Windows'un sürücü deposu. Kurulu ve eski tüm sürücü paketlerinin kopyası burada. En çok yeri bu kaplar.
• Kurulum artıkları: NVIDIA, AMD, Intel gibi üreticilerin indirdiğiniz kurulum dosyalarını açtığı geçici klasörler. C sürücüsünün kökünde ya da Program Files altında durur.
• Windows Update yedekleri: Güncelleme sırasında değiştirilen sürücülerin eski sürümleri.

Kritik nokta: DriverStore'daki dosyaları elle silmek yanlıştır. Klasöre girip sağ tık silmek sistemi bozabilir. Windows bu depoyu bir veritabanı gibi yönetir. Dolayısıyla temizlik için doğru araçları kullanacağız.

Yöntem 1: Disk Temizleme ile Güvenli Başlangıç

En risksiz yol burası. Hiçbir şey bozulmaz, sistem dosyalarına dokunulmaz.

1. Başlat menüsüne Disk Temizleme yazın ve açın.
2. C sürücüsünü seçin.
3. Açılan pencerede Sistem dosyalarını temizle düğmesine basın.
4. Listede Aygıt sürücüsü paketleri kutusunu işaretleyin.
5. Önceki Windows kurulumları ve Windows Update Temizliği varsa onları da seçebilirsiniz.
6. Tamam deyin, işlem bitene kadar bekleyin.

"Aygıt sürücüsü paketleri" seçeneği sadece artık kullanılmayan eski sürücü sürümlerini kaldırır. Aktif sürücüye dokunmaz. Genelde 1-5 GB arası yer açar. Bazı sistemlerde çok daha fazlası.

Yöntem 2: PnPUtil ile Detaylı Temizlik

Disk Temizleme yetersiz kalırsa Windows'un yerleşik komut aracını kullanın. Bu araç DriverStore'u doğru şekilde yönetir.

Komut İstemi'ni yönetici olarak açın. Şu komutu yazın:

pnputil /enum-drivers

Karşınıza uzun bir liste gelir. Her kayıt şu bilgileri içerir:

• Yayımlanan ad: oem12.inf gibi bir dosya adı. Silerken bunu kullanacaksınız.
• Sağlayıcı: Üretici adı. NVIDIA, Realtek, Intel gibi.
• Sınıf: Sürücünün türü. Ekran bağdaştırıcısı, ses, ağ.
• Sürüm ve tarih: Hangi sürümün eski olduğunu buradan anlarsınız.

Aynı sağlayıcıdan aynı sınıfta birden fazla kayıt görüyorsanız, tarihi eski olanlar gereksizdir. Silmek için:

pnputil /delete-driver oem12.inf /uninstall

Sürücü hâlâ kullanımdaysa komut hata verir. Bu iyi bir şey. Yanlışlıkla aktif sürücüyü silmenizi engeller. Zorlamak için /force parametresi vardır ama gerekmedikçe kullanmayın.

Silmeden Önce Kontrol Listesi

• Sistem geri yükleme noktası oluşturun. İki dakika sürer, çok iş görür.
• Aynı üreticiden yalnızca tek bir kayıt varsa dokunmayın.
• Sınıfı "Sistem aygıtları" veya "Yazılım bileşenleri" olan kayıtlarda temkinli olun.
• Bir seferde hepsini silmeyin. Gruplar hâlinde silip yeniden başlatın.

Yöntem 3: Gizli Aygıtları ve Artıkları Temizleme

Çıkardığınız donanımların sürücüleri sistemde kalır. Eski yazıcı, artık kullanmadığınız USB bellek, sökülen ekran kartı. Bunlar yer kaplamaktan öte çakışma yaratabilir.

1. Aygıt Yöneticisi'ni açın.
2. Görünüm menüsünden Gizli aygıtları göster seçeneğini işaretleyin.
3. Soluk görünen simgeler bağlı olmayan aygıtlardır.
4. Gerçekten kullanmayacağınız olanlara sağ tık, Aygıtı kaldır.
5. Çıkan kutuda "sürücü yazılımını da sil" varsa işaretleyin.

Ekran kartı sürücülerinde durum biraz farklı. NVIDIA veya AMD sürücüleri normal kaldırma ile tam temizlenmez. Registry kayıtları ve profil dosyaları kalır. Ekran kartı sürücüsü güncelleme sürecinde yaşanan takılma, donma, siyah ekran sorunlarının çoğu bu artıklardan çıkar. Temiz kurulum için üreticinin kurulum sihirbazındaki "temiz kurulum yap" kutusunu işaretlemek çoğu durumda yeterlidir.

Kurulum artıkları için ayrıca şu klasörlere bakın:

• C:\NVIDIA
• C:\AMD
• C:\Intel
• C:\Windows\SoftwareDistribution\Download

İlk üçünün içeriği tamamen silinebilir. Bunlar sadece açılmış kurulum dosyalarıdır. Dördüncüsü Windows Update önbelleğidir; içindekileri silmek güvenlidir ama Windows Update servisini durdurup öyle yapın.

Temizlikten Sonra Ne Yapmalı

İşlem bittiğinde bilgisayarı yeniden başlatın. Sonra şunları kontrol edin:

• Ses çalışıyor mu? Çalışmıyorsa ses kartı sürücüsünü yeniden kurmanız gerekebilir.
• Ağ bağlantısı var mı? Ethernet ve USB arayüzlerinde sorun çıkarsa sürücüyü üreticinin sitesinden indirin.
• Ekran çözünürlüğü doğru mu?
• Aygıt Yöneticisi'n